update: 9-11-2011

Back to Jaardagen

Jaardag 2008

Jaardag 2009

Jaardag 2010

Jaardag 2011

Harmonium-concerten

De meest recentie editie van Vox Humana

Jrg. 19 nr. 4

Bijlage: Wereldpremière

With this edition of Vox Humana, a booklet containing 4 works by A. Guilmant, one of them never published before.A worldpremiere! With courtesy to Piet Bron, collector of Guilmantiana....

Praktische tip:

let u er wel op dat u een drukwindharmonium gebruikt....het leegzuigen van uw banden schiet ook niet écht op.......

H.V.N. JAARDAG 2008

Drukwindharmonium pressure harmonium		Zuigwindharmonium suction reed organ
Arie Schüller, a longtime member of the HVN Dutch Harmonium Society, is a restorer of reed organs and harmoniums. To explain to outsiders how a reed organ is built, he took a pressure harmonium and a suction reed organ and cut them in halves. The results were exhibited at the Annual meeting. This made it possible to create a "movie" (lasting about 10 seconds) showing how the reed valves are opened by pressing a key. To see the movie, click here.		Op de Jaardag heb ik dankzij een aanwezig doorgezaagd harmonium een klein filmpje kunnen maken van een specifiek onderdeel van de techniek. Hier ziet u hoe te toonventielen geopend worden door het indrukken van een toets.     Voor het filmpje, klik hier.
Meer foto's zijn te zien in het webshot album, op de link hiernaast:		Link naar het Webshot album Jaardag 2008
More pictures to be seen at Webshot, where an album consisting of 48 pictures can be seen		Link to Webshot album Annual Meeting 2008

De belevenissen van een bezoeker

Het is zaterdagmorgen, een waterig zonnetje verlicht het park. Ik hoef, anders dan andere dagen, het park niet in om de honden uit te laten. Op de foto hiernaast: links vader Yeazz en rechts zoon Kaleb, zij zijn vanwege de Jaardag een weekendje logeren. De reis zorgvuldig gepland. Een trommeltje met broodjes, een stapeltje cd's om gedurende de reis alvast te genieten van muziek gespeeld op harmonium. Ik mis de hondjes wel, eerlijk gezegd.

Ik heb geregeld dat ik een auto kan lenen, zodat ik de grote collage die ik gemaakt heb, gemakkelijk kan vervoeren. Uiteraard wel een milieuvriendelijke karretje, eenmaal rijdend met gebruikmaking van het "Nieuwe Rijden" tikt dit ouwe maar o zo trouwe vehikel ruim 25 kilometers uit elke liter brandstof. Het geweten is dus min of meer gerust gesteld. De collage op de achterbank, zorgvuldig ingepakt.

Als ik instap een enorme teleurstelling, de radio/cd is uit de auto verwijderd. Volstrekt legaal door de eigenaar, maar wel lastig, dus reizen in stilte.

Nog maar nauwelijks de snelweg opgereden zie ik hoe enkele tientallen auto's voor mij een malloot met zo'n Amerikaanse pickup stoer doet. En dat gaat fout. Met één Rambo-actie meteen alle drie de rijstroken geblokkeerd. Die bestuurder weet dus niets van harmoniums. Want dat is een en al fijnzinnige nuances. Afijn ruim een half uur later kunnen we weer rijden. 't Is schitterend herfstweer en de rest van de reis verloopt voorspoedig tot aan Barneveld. Daar blijkt dan een doorgaande weg door het dorp afgesloten en moet een omleiding gevolgd worden. Barneveld is toch groter dan ik dacht. Het eindresultaat is dat ik ruim 35 minuten te laat in de Algemene Ledenvergadering verschijn. Ze zijn zomaar zonder mij begonnen, statutair is dat volkomen legaal.

Dan volgt nog ruim een uur van vergaderen. Allerlei plannen worden voorgesteld, en goedgekeurd. In de al snel na mijn entree aangebroken koffiepauze leg ik de door mij gemaakte collage op een grote tafel. Op de collage een posterformaat afbeelding van de altaarsteen die ook op deze website is te vinden. Met Jaap Bos, de voorzitter van het Harmonium Museum Nederland, spreek ik af dat hij die collage aan het einde van de dag meeneemt om in het museum te exposeren. Na afloop van de vergadering blijkt de collage door een onbekende dader onzichtbaar in een hoekje achter een tafel weggestopt te zijn. Hier zou je toch Peter R. de Vries op willen zetten om dit uit te zoeken. Die man verdient minstens een tweede, derde en vierde Emmy Award en daarnaast minimaal de Singelband Orde, verleend door de HVN. Maar ja, iedereen weet dat "mister The Freeze" verschijnt op ABC, NBC, CNN, maar niet op HVN. Gebrek aan historisch inzicht zullen we maar denken.

In het uurtje gereserveerd voor de lunch eet ik de bestelde broodjes en soep - de broodjes in de trommel zijn bedoeld voor de terugreis - en ga een rondje maken met de camera in de aanslag. Aan het einde van de dag blijk ik ruim 120 foto's op de geheugenkaart te hebben. Bijna 50 daarvan zijn voldoende goed om te tonen aan publiek. ( zie de link naar het Webshot album hierboven).

Dan begint het klassieke hoogtepunt van de dag: het concert. Organist, dirigent en promotor van het harmonium, Arno Kerkhof gaat ons een programma voorschotelen met als rode draad de composities van Alexandre Guilmant.

De organisatie is volslagen vergeten dat in een grote kerkzaal het gesproken woord zonder versterking niet te verstaan is. In mijn geval, met een behoorlijke gehoorstoornis, hoorde ik niets, zag alleen een bewegende mond. Ik zou willen aanbevelen dat dit technische detail opgenomen wordt in het draaiboek van de Jaardag!. Ik ga er vanuit dat er met de kenmerkende 'flux de bouche' (in goed nederlands: praten als Brugman) van de voorzitter, best leuke dingen gezegd zijn over Guilmant en dat de uitvoerenden volkomen terecht aangeprezen zijn bij het aanzienlijk (!!!) aantal bezoekers van het concert.

Achteraf jammer (denk ik) dat ik niet een filmpje heb gemaakt van het voetenwerk van Arno. Zoals één van de aanwezige kenners opmerkte: "Wat een meesterlijke traptechniek!" Een conclusie waar ik het van harte mee eens ben. En om in balans de blijven: ook een uitmuntende ademtechniek van de sopraan!

Traditiegetrouw wordt het concert op de Jaardag onderbroken door een lange pauze om de "Harmoniumbeurs" te bezoeken. Het Harmonium Museum presenteerde weer films, boeken, bladmuziek, kortom alles wat bij een museum over harmoniums thuis hoort. Een scala aan instrumenten stond opgesteld om te zien, te bespelen, aan te raken, te fotograferen. Ook aanwezig was een verkoper met een tafel vol boeken, bladmuziek afkomstig uit het faillissement van Lindenberg in Rotterdam. Ook Arie Schüller was weer present: zijn twee doorgezaagde harmoniums, een grote Mannborg waar ooit een motor aangehangen is en de trappers meteen maar radicaal verwijderd om te voorkomen dat je op het onzalige idee zou kunnen komen om zelf nog eens te trappen. Als blikvanger het naamloze instrument dat ontdaan werd van de kast en vervolgens van een modern design werd voorzien. Kunstig en vervreemdend. Jammer wel dat de registerknoppen er gewoon niet uitzien, ronduit lelijk is mijn persoonlijke mening. Een dissonant in deze toch bijzonder mooie vormgeving. Maar lieflijk kleine instrumenten van Debain, Van der Tak en anderen trokken ook de terechte aandacht. Zo veel aandacht dat het Walcker orgel in de kerkzaal alleen maar een blik waardig werd geacht. En er ging gelukkig niet iemand op zitten rauzen om de harmoniums te overstemmen met de zoveelste aanranding van de Toccata van Widor, ik háát dat op harmoniumdagen.

De terugreis voltrok zich ook weer in stilte, vanwege het eerder aangehaalde gemis aan afspeelapparatuur in de auto. Maar dat hinderde minder, ik wist al dat er een aantal foto's aardig gelukt waren, dus tijdens de rit al wat plannen gemaakt voor het samenstellen van een album. Me daarbij voorgenomen om niet te gaan 'fotosoepen', maar de foto's hooguit (waar onvermijdelijk) wat bij te snijden. Na thuiskomst niet meteen aan de gang gegaan met de foto's maar eerst een ontvangen cd (dit keer met orgelmuziek) te beluisteren. Om allerlei redenen (slechte jeugd: op de fiets naar school áltijd tégenwind, de kredietcrisis, de wonderbaarlijke verdwijning van een collage op de Jaardag) eerst geluisterd naar Klaas Jan Mulder, met zijn overbekende improvisatie "Ruwe stormen mogen woeden", waarbij meteen herinneringen aan mijn jeugd boven komen drijven. Hoe Rinus de Vroome, koster en verdienstelijk lid van het plaatselijke mannenkoor, met zijn welluidende bas dit lied zong in een koorconcert in de dorpskerk. Ik voel als het ware nóg de rillingen over mijn rug gaan. Wat kon die man zingen! Het pure Soli Deo Gloria.

De thuiskomst was wel stil. De honden aan het logeren, mijn beminde nog steeds in de opnamestudio voor alweer een cd. Een grote verrassing was toen wel dat ik mijn e-mail opende en daar tot mijn verbazing een e-mail uit Zweden zag. De - terecht - trotse bezitter van een Trayser harmonium, zelfde samenstelling als de mijne, maar met een iets klassiekere kast, had al ruim een jaar het gevoel dat zijn instrument niet deugde. De Sourdine deed het niet. Hij deed er kond' van dat hij met de Hoessein-haai (mijn koosnaampje voor de Babelse vis op internet, ofwel Babelfish) mijn pagina over de Trayser moeizaam had vertaald. En daar de oplossing vond voor zijn Sourdine-probleem. Ik was alleen, dus er zat weinig anders op dan mezelf drie schouderklopjes te geven.

Een kalender lezen

Daarna bijna vanzelfsprekend de als altijd boeiende kalender met harmoniums van Klaas van Boggelen ter hand genomen. Alles klopt aan deze kalender, te beginnen met het feit dat deze kalender precies, jawel, twáálf maanden heeft. En dan komen ze één voor één voorbij. W.W. Putnam; de grootste Pedalion allertijden; een Burdet met een 13-toons pedaal en een tweede (solo)klavier; een bijzondere Mazet uit België; een C.B. Hunt uit de USA; een Orbey drukwind, bespeeld door Albert Schweitzer; een R.F. Stevens uit Engeland; de waarschijnlijk grootste Van der Tak ooit gebouwd; een Amerikaanse Packard; de Lindholm welke kortelings geleden een rol speelde in de Vox Humana (het neo-barok harmonium op deze site genoemd); een mooie Alexandre; en voor de donkere decembermaand een drukwind pedaal harmonium van Mannborg.

Het is eigenlijk onbegrijpelijk dat u als lezer van dit verhaal deze kalender nog niet hebt aangeschaft. Via de website van de HVN kunt u deze vergissing met gemak herstellen. Voor die schamele € 8,00 plus porto hebt u de mooiste (en ook zeldzame) kalender van de hele familie, want die Pirelli kalender in de kluskamer van Oom Jan kennen we nu zo langzamerhand wel.
De kalender snel bestellen? Klik dan hier. Daar treft u de adresgegevens om de editie 2009 te bestellen. Klaas en Ria zitten klaar om uw bestelling te noteren.

Het programma van deze dag

Concertprogramma

Naar boven