created: 13-11-2008
update: 24 June, 2011
Gemeentewapen
van
Tienhoven (Z.H.)
Fotoalbum Ameide
Fotoalbum Tienhoven
De orgels in Ameide
Verschueren orgel Ameide
Verschueren-Sloof Orgel Ameide
Bronmateriaal:
E.H. ter Kuile:
"Les églises carolingiennes d'Oosterbeek et de Tienhoven",
in: Opus Musivum, een bundel studies aangeboden aan Prof. dr. M.D. Ozinga ter gelegenheid van zijn 60e verjaardag op 10-11-1962. Assen, Van Gorcum & Co N.V. 1964
E.H. ter Kuile: "De voorromaanse kerken van Oosterbeek en Tienhoven" Bulletin KNOB jrg. 71 - 1972
Dr. P. Glazema: "Oudheidkundige opgravingen in de Ned. Herv. Kerk te Oosterbeek (Gld). in: Bulletin & Nieuwsbulletin KNOB jrg. 2 - 1949 p. 33-84
Nieuwsbulletin van de Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond, 1958, col. 167
Nieuwsbulletin van de Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond, 1959, col. 87
Herman Beckmann: "Hoe oud is de St. Nicolaaskerk te Tienhoven?" in: Historische Vereniging Ameide - Tienhoven, Jrg.16, nr. 1, 2005.
De Karolingische- of Merovingische kerk van Tienhoven
Alleen touristen of dagjesmensen die het toch wel wat vreemde verloop van de rivierdijk ter hoogte van de kerk van Tienhoven voor zich zien opdoemen, zullen de neiging hebben om te stoppen. Om uit de auto te stappen en een wandeling rondom de kerk te maken. Wat zij waarnemen is een kerkgebouw met alle kenmerken van een vroeg gothisch karakter. Voor wie beter kijkt zijn er echter signalen dat de huidige vorm niet de oorspronkelijke is.
Deze pagina gaat over een bijzonder kerkgebouw. Het verhaal is bedoeld om u kennis te laten maken met de bouwkundige geschiedenis ervan. Dit kerkje is voor Nederlandse begrippen bijzonder oud. Gezien de datering wellicht het oudste Godshuis van de gehele Alblasserwaard! Inderdaad niet een godshuis, maar een Godshuis. Om de eenvoudige reden dat hier tot op de dag van vandaag het Woord mag klinken.
We beginnen met een aantal citaten, allen afkomstig uit één brondocument.
"Tienhoven is een gehucht gelegen aan de linker oever van dezelfde stroom waarvan de rechter oever bezet wordt door Oosterbeek, nl. de Rijn, die verderop zijn naam verandert in Lek. [….]"
"Over de existentie van Tienhoven weten we helemaal niets van voor 1371.
Zonder twijfel gaan de romaanse klokketoren en om nog belangrijker reden het schip dat nog ouder is, terug tot veel vroeger. Zoals een expert in deze zaken, onze vriend S.J. Fockema Andreae, ons vertelt moet de naam "Tienhoven" aanzienlijk recenter zijn dan de toren en het schip. De oorspronkelijke naam van het dorp weten we dus niet. [ …..]"
"De klokketoren waarvan het romaans karakter duidelijk is en de kerk met een enkel schip dat geheel gotisch lijkt.
De restauratie toonde dat het schip voor het grootste gedeelte veel oudere tufstenen muren bewaarde. In de late middeleeuwen heeft men ze bekleed en verhoogd met baksteen. De tufstenen buiten kant van de zuidelijk wand kwam erg beschadigd onder de bakstenen laag vandaan, behalve de onderkant die zich in de grond verzonken bevond.""Maar laten we op onze schaapjes terug komen, d.w.z. op de kerken van Oosterbeek en Tienhoven. Wat betreft de Tienhovense, is er grond om aan te nemen dat het aanbouwsel waarvan men aan de zuidkant de resten heeft teruggevonden haar tegenhanger aan de noordkant zou hebben gehad. Het lijkt ons onloochenbaar dat ze in de categorie van de secretaria komt, die in onbruik raakten aan het begin van de IX eeuw, wat wil zeggen dat de kern van deze kerk Karolingisch, zoniet Merovingisch is."
“Het lijkt ons onloochenbaar dat ze in de categorie van de secretaria komt, die in onbruik raakten aan het begin van de IX eeuw, wat wil zeggen dat de kern van deze kerk Karolingisch, zoniet Merovingisch is.”
Situatie 1960, fotograaf onbekend.
Bovenstaande tekst bestaat uit flarden van een tekst uit één van de (gelukkig ruim aanwezige) bronnen over de historie van het kerkgebouw in Tienhoven. Op wie - al is het maar één keer in het leven - ooit door Tienhoven heeft gereisd, heeft de bijzondere plaatsing van de kerk indruk gemaakt. Deze kerk voorbijrijden betekent alle aandacht bij het verkeer als gevolg van een 'verkeerstechnische' onoverzichtelijke situatie. Streekbewoners hebben daar minder last van: Die komen aanrijden, en houden lang van te voren al in de gaten of er van de andere kant iemand achter het kerkgebouw verdwijnt. Als dat niet het geval is, dan kun je er van verzekerd zijn dat je vrije doorgang hebt door dit kleine bochtencircuit. (Dat verklaart dan wellicht ook dat er eigenlijk zelden of nooit aanrijdingen plaats hebben in de bocht "om de kerk". )