Menubalk Historie
 

update: 2-12-2013

Reed Organ & Harmonium Museum
Victoria Hall
Victoria Road
Saltaire Village
Shipley
West Yorkshire BD18 3JS
England

+44 (0)1274 -585601
(na 18:00 u.)

NEDERLAND

Collectie Olthof

Harmonium Museum Nederland

ENGELAND

Saltaire Reed Organ Museum

DUITSLAND

 

FRANKRIJK

ZWITSERLAND

Harmoniummuseum Liestal

FINLAND

NOORWEGEN

BELGIE

Harmonium Art Museum België

CANADA

VERENIGDE STATEN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Click here for English edition of this page

Dit museum is met ingang van 1 December 2011 definitief gesloten.

Als gevolg van de sluiting van het Museum herbergt Engeland niet langer een harmonium museum.
Gelukkig kunt u kennis nemen van de inhoud van een 'virtueel museum" in de vorm van de gigantische website van Dr. Rob Allan. Op deze website treft u gegevens en afbeeldingen van vrijwel alle merken harmonium ooit gebouw in het Verenigigd Koninkrijk."

Hier kunt u het virtuele museum bezoeken

 

 

 

Het Harmonium Museum in Saltaire

Het dorp Saltaire

Sir Titus Salt   In 1853 bouwde de Britse Sir Titus Salt een textielfabriek in de onmiddellijke nabijheid van de rivier de Aire en het Kanaal van Leeds naar Liverpool. Voor deze vorm van industrie een uitgelezen plaats om een grote fabriek te kunnen exploiteren. Tegelijkertijd besloot de in sociaal opzicht vooruitstrevende textielbaron een compleet dorp voor de arbeiders te bouwen, voorzien van alle gemakken. Een kerkgebouw, woningen, en zelfs een cultureel centrum. Sir Salt noemde het fabrieksdorp naar zichzelf en de rivier, en zo ontstond de naam Saltaire. In 1876 overleed Sir Salt en werd bijgezet in een mausoleum naast de plaatselijke kerk.

In het hart van het dorp dus ook een gemeenschapshuis annex cultureel centrum, Victoria Hall genoemd.  In 2001 werd het gehele dorp aangewezen als een Unesco monument.
Het Victorian Reed Organ Museum is gevestigd in Victoria Hall.

Dit museum is een initiatief van het echtpaar Phil en Pam Fluke. Komend vanuit Londen hebben zij in 1985 dit museum gestart in Saltaire. Met enige trots konden zij vaststellen dat zij de eersten in Europa waren die een museum volledig gewijd aan het harmonium waren begonnen. In diverse musea met collecties van muziekinstrumenten kon men harmoniums aantreffen, maar vaak stonden deze (slechts) in opslag en konden alleen door wetenschappers bestudeerd worden. En er kan zonder overdrijven gesteld worden dat in het begin van de jaren ’80 van de 20e eeuw de wetenschappers wel wat anders te doen hadden.

Mede door een initiatief zoals dat van de familie Fluke en de inmiddels in Zwitserland en Nederland goed functionerende musea, kunnen we stellen dat de amateurs inmiddels de wetenschappers gepasseerd zijn en overtreffen waar het gaat om het onderzoek van de historie en de techniek van het harmonium.

  Saltaire Church

 

De foto boven toont de United Reformed Church van Saltaire. Dit is een calvinistisch kerkgenootschap, waarbij de bestuursvorm presbyteriaal is.

In deze kerk vinden we een relatief groot orgel met 3 manualen en pedaal van 55 registers. Voor de liefhebbers, de gegevens hier

Aan de linkerzijde van de kerk ziet u nog net het mausoleum waarin Sir Titus Salt is bijgezet. Later op deze pagina enkele foto's van het mausoleum.

Zelfs de schrijvers van de vele boeken die hier op deze website aan de orde komen, zijn (veelal) geschreven door mensen die uit geheel andere disciplines afkomstig zijn dan de wetenschap van de muziekinstrumentenkunde. En door de veelvuldige uitwisseling van gegevens tussen deze “nieuwe wetenschappers” onderling is een nieuwe impuls gegeven aan de herontdekking van het harmonium.

Saltaire aerial view

Het eerste museum: Saltaire

Phil en Pam Fluke zijn in 1976 begonnen met verzamelen. Het idee was een piano te nemen om het huiselijk leven wat op te fleuren. Door toeval werd het een harmonium. Een vonk sloeg over en een nieuwe liefde was geboren.
In 1985 resulteerde hun verzameldrang in een verzameling van 28 harmoniums in allerlei maten en soorten. Dat was het moment dat het echtpaar besloot een museum te beginnen. Na een langdurige zoektocht werd Victoria Hall ingericht als museum. Victoria Hall is het gebouw met het torentje op bovenstaande afbeelding aan de rechterzijde.

Victoria Hall   Victoria Hall
Front of Victoria Hall

Het museum vult één van de vleugels van dit gebouw.

Display of instruments  

Doelstelling van het museum

  • verzamelen en preserveren van allerlei typen harmonium en soortgelijke instrumenten

  • educatie, voorlichting en muzikaal entertainment

  • het promoten en weer in de belangstelling brengen van het harmonium

 

     

De museum catalogus

Van de verzameling is een catalogus gemaakt, waarin met museale nauwkeurigheid de eigenschappen van elk van de instrumenten beschreven worden. Daarin worden gegevens over bouwers, gebruikte technieken en restauratietechnieken besproken.

Behalve instrumenten verzamelt het museum ook historische catalogi, fotomateriaal, patenten, reclamematerialen van harmoniumbouwers en bladmuziek voor harmonium.

In het museum is ook een restauratie atelier gevestigd. Daarbij wordt samengewerkt met een in de nabijheid gevestigde restaurateur. Ten behoeve van restauraties worden ook onderdelen en materialen (tongen, leer, balgdoek, diverse onderdelen etc.) verzameld en beheerd.

Het museum heeft sinds de start ook gewerkt aan een min of meer officiële lijst van nog bestaande Mustel harmoniums. Waar mogelijk is of wordt uitgezocht wie het instrument oorspronkelijk kocht, en in wiens bezit het momenteel is.  Dit is mede mogelijk op basis van het verkoopboek van de firma Mustel. Dit boek is nog volledig beschikbaar voor onderzoek.

De collectie van instrumenten

De collectie omvat harmoniums van divers pluimage:

  • Drukwindharmoniums
  • Zuigwindharmoniums
  • Combinatieinstrumenten (piano/harmonium; orgel/harmonium; harmonium/celesta;
  • Automatisch spelende instrumenten
  • Draagbare/opvouwbare harmoniums
  • Pedaalharmoniums, van groot tot heel erg groot
  • Unicaten (instrumenten waarvan er vrijwel zeker slechts één exemplaar gebouwd is
  • Instrumenten met meer tonen per octaaf dan normaal (16/32/53 tonen)

 

Een voorbeeld van een instrument-beschrijving

(N.B. Dit harmonium (het allergrootste uit de collectie) is kortgeleden verkocht uit de collectie en is nu weer in privé-bezit).

John Holt, pedaalharmonium 3 klavieren

Bouwer: John Holt Birmingham
Naamplaatje: John Holt Pioneer Works Harborne Birmingham
Style: 3 manual & pedal, practice organ
Serienummer: 1554
Houtsoort: Massief blank eiken

 

Datum: 16 september 1938
Afmetingen b x d x h = 200 x 140 x 195

Manualen: 5 octaven
Toetsen: ivoorbeleg
Manuaaldeling: geen
Pedaal: C-f1, radiaal-concaaf

Aantal registers: 41
Aantal tongen: 1.461

Dispositie:

Swell 8 spell

Pedal 6 spel

Great 7 spel

Choir 6 spel

Tremulant

French Horn 8
Cornopean 8
Contra Fagotto 16
Gemshorn 4
Flute 4
Echo Gamba 8
Violin Diapason 8
Lieblich Gedact 8
Lieblich Gedact 8 (zwevend)

Octaafkoppel

 

Trombone 16
Solo Flute 4
Octave Diapason 8
Salicional 16
Bourdon 16
Open Diapason 16
Double Diapason 32
Subbass 32

 

Trumpet 8 (encl.)
Fifteenth 2
Principal 4 (encl.)
Clarabella 8
Geigen 8
Large Diapason 8
Violone 16

 

Suboctaafkoppel

Tremulant

Hohl Flute 8
Clarinet 8
Wald Flute 4
Vox Angelica 8
Dulciana 8
Double Dulciana 16

 

 

Oktaafkoppel

Koppels

 

 

 

Swell - Choir

Pedal – Swell
Pedal – Great
Pedal - Choir

Great-Swell
Great - Choir

 

Diverse combinatietreden

Tongen (vetgedrukte registernamen zijn Estève tongen; cursieve namen zijn afgeleide stemmen of speelhulpen.)

8.8.16.4.4.8.8.8
(8 x 61) 488 tongen

16.4.8.16.16.32
(6 x 30) 180 tongen

8.2.4.8.8.8.8.16
(7 x 61) 427 tongen

8.8.4.8.8.16
(6 x 61) 366 tongen

Stemming:

A1 = 440

 

 

Dit instrument werd op verzoek gebouwd voor dr. Marmaduke P. Conway, organist van Ely Cathedral.

 

Literatuur over dit museum

Monika Lustig e.a. Michaelsteiner Konferenzberichte 62: Harmonium und Handharmonika, Michaelstein 2002 "The reed organ Museum in Saltaire - its conceptions and developtment, by Pam Fluke. p. 101-104. De tekst van dit artikel is hieronder integraal overgenomen.

 

Adresgegevens van het museum

Saltaire

Pam Fluke (© 1999)

The Reed Organ Museum in Saltaire - its inception and development

1. Our Museum

a) How we got started and subsequently established in Victoria Hall, Saltaire

We set up our museum in Saltaire in October 1985. At that time it was the only such museum in Europe. Since then, a colleague - inspired by us - has set up a museum in Switzerland. Colleagues in Holland, Germany and Denmark are also planning museums. We have been avid collectors since 1976, when we acquired our first reed organ - by accident! We were vacationing in a cottage in the Dales. The lady living next door played her piano every night; it sounded lovely. I had played piano since I was a young girl; but as we lived on the nineteenth floor of a tower block, we thought that we would manage without. After hearing the pianist in the cottage, however, we were converted! When we 'got back to London, Phil went to the antique market at Tower Bridge to buy a piano. He returned home not with a piano, but with a reed organ. Phil had been captivated by the lovely casework - an excellent French polish - and the fact that it had about eleven stops which Phil assured me would give a variety of sound. The problem was that not all the stops worked.

Phil asked an old piano tuner if he knew someone who could do the work for us. He said that none of the workers were still in business, but as long as Phil had reasonable do-­it-yourself skills and noted everything he did, he could do the necessary restoration work himself. He did, the reed organ sounded lovely and we were 'hooked'!

By the time we moved to Yorkshire, we had about twenty-eight organs and four children. We had to do something to relieve the lack of space in our house. The curator of one of the Bradford museums informed us that they wanted to display our collection in Cliffe Castle. The organs were in this lovely venue for over three months, with the exhibition being extended by popular demand. But what to do when they came back home? We had acquired several more in the meantime! We looked for a suitable building, but most we saw needed a great deal of work. Eventually we discovered that a room in Victoria Hall in Saltaire was coming vacant and, after much petitioning, we were allowed to hire the room and move in there. Ours is a private museum, the collection belongs entirely to us. We receive no funding or financial support.

b) Our aims and goals for the museum

  • to preserve examples of reed organs and their various types
  • to educate and entertain
  • to encourage and promote the use of reed organs:
    • through hiring out a good harmonium
    • through al1owing 'hands on' in the museum - with defined parameters set out in the Visitors Guide on each instrument
    • through the publication of a Catalogue of the Collection that gives information about the instruments and the builders, and of a Guideline for Restoration that guides and advises people who want to restore their own reed organs
  • to establish archives contributing to the knowledge of the social history of the reed organ:
    • Photographic Archive - both current and historic
    • Specification Archive - we have over 1,500 different examples
    • Patent Archive - we have a large col1ection of British patents, plus some from France, Germany and the USA
    • Advertising and Catalogue Archive - a very large collection of original material which supports research and enquiry
    • Trade and Postcard Archive - showing the extent of the industry, as well as where reed organs were used and enjoyed - original cards
    • Music Archive - a growing number of pieces composed specially for the reed organ
    • Other materials - i.e. printer's blocks showing the various instruments advertised in catalogues in the USA, France and the UK
    • Spare Parts - we have reeds, handles, hinges, wooden parts, etc., to help restoration
    • Registers - details of the individual instruments made by a particular builder. So far we have instruments of Mustel & Cie., Alexandre François Debain, Père & Fils Alexandre, and Trayser. Others are in preparation. These registers are used by researchers and restorers.

 

c) Instruments we have collected and why

In the twenty-five years we have been collecting, we have worked to put together a representative selection of reed organs:

  • Pressure instruments - for chapels, churches, homes, cinemas, etc.
  • Suction instruments - for parlour, chapel, church, schoolroom, etc.
  • Combination instruments
    • a piano-organ (Orgapian) used in the silent movies
    • a pipe and reed organ - specially made by a reed organ builder for his own use
    • reed and celesta - both pressure and suction
    • reed organ and desk (!)
  • Automatic instruments
    • Mustel Concertal - a very rare example (pressure)
    • Story & Clark Phoneon (suction)
    • Small "orguinette" for parlour use
  • Portable instruments
    • book harmonium
    • lap organ - by Père & Fils Alexandre (Paris)
    • Salvation Army folding, portable organs
    • rocking or elbow Melodeon (USA)
  • 2 & 3 manual and pedal instruments
    • both pressure and suction, with reeds ranging from 2' pitch to 32' pitch
  • Special instruments
    • an Exhibition 2mp pressure harmonium with a highly decorated case, which won it a prize in the 1862 London Exhibition
    • 2mp Estey Organ Co. with case specially constructed for the Masonic Peace Hall in London
    • Enharmonic instruments
      • R. H. M. Bosanquet Harmonium with 53 tones per octave
      • Colin Brown Harmonium with 32 tones per octave
      • McClure prototype with 16 tones per octave

2. Conservation
Our conservation credo:

  • Materials/methods to be used: Wherever possible, we use original material, i.e., leather treated in the 'old' way with salt and alum; bellows cloth that is a copy of the original; similarly felts, silks and cottons. Original replacement parts wherever possible, i.e., reeds, handles, etc. We always use hot animal glue and often the original tools, which we collect.
  • Recording all data concerning the instruments in the collection: We always document any restoration with detailed photos of the work. Keeping examples of original materials: cloth, wood, etc. We also have a Museum Catalogue, set up in conjunction with the Museums and Galleries Commission of Great Britain, with whom we worked in the initial stages of establishing these guidelines.
  • Recording data concerning harmoniums in general: All instruments we see or hear of are recorded in our archives, so that the information is available to us or anyone else who wishes to consult it.

 

De United Reformed Church in Saltaire

Interieur van de kerk
 
Church interior
     
Side of church
  Church and organ
Song text  
Church along river

 

Celebration United Reformed Church

 

 

Het mausoleum van Sir Titus Salt

Mausoleum   Mausoleum   Mausoleum
         
Mausoleum   Mausoleum  

 

 

 

Terug naar Historie