Taxonomie in een tabelvorm

De Austalische musicoloog, componist en liefhebber van het harmonium, Diarmuid Pigott heeft jarenlang een website gehad die bij elke liefhebber bekend was. De beroemde Harmonium Home Page.

Zowel Diarmuid Pigott als zijn website Harmonium Home Page, zijn sinds medio 2002 spoorloos verdwenen. Intensieve zoekacties (met behulp van enkele Australiërs in ons netwerk) hebben geen enkel resultaat opgeleverd.

Pigott heeft op basis van de taxonomie van Sachs en Hornbostel een tabel opgesteld waaruit de plaats van het harmonium (in de varianten zuigwind en drukwind) duidelijk is in de taxonomie.

De tabel is op een later tijdstip enigermate aangepast en uitgebreid door Henry Doktorski van The Classical Free-Reed, Inc., het onderzoeksinstuut voor doorslaande tongen in de U.S.A. Omdat de tabel uitsluitend namen en enkele losse woorden bevat, ga ik er van uit dat de tabel ook in het Engels begrepen kan worden door de lezers en geef ik de tabel onvertaald weer.

Een bijzondere waarschuwing is hier echter op haar plaats: De tabel toont het resultaat van de aanpassingen door Doktorski. Hij deed daarmee enerzijds goed en vakkundig werk. Toch moet helaas ook vastgesteld worden dat in de opsomming fouten voorkomen.
Voorbeelden daarvan zijn dat de Duitse Konzertina's te gemakkelijk op één grote hoop geveegd zijn, de onderscheiden verschillen in diverse varianten zijn hier spoorloos verdwenen. Ook worden knop- en klavieraccordeons onjuist benoemd. Tenslotte ontbreken een aantal varianten die toch duidelijk afwijkend zijn qua constructie, en daarom in dit overzicht toegevoegd behoren te worden. Wellicht dat we - ik werk hier vruchtbaar samen met kenner Johan de With - nog eens tijd vinden de tabel te ontdoen van de missertjes.

The Free-Reed Family of Aerophones
an overview constructed by Diarmuid Pigott
improved by Henry Doktorski

Let er op dat in het engelse taalgebied onderscheid wordt gemaakt qua naam tussen een drukwindharmonium (Harmonium) en een zuigwindharmonium (American Reed Organ of American Organ).

Air supply	Pressure	Played	Group	Scale	Notes
Mouth Blown Mouth Blown
	+/-	Fingers over holes	Asian mouth organ	Various: Pentatonic Diatonic Chromatic	Chinese Shêng Japanese Sho Laotian Khaen
		Lips and Tongue	Harmonica or Mouth-Organ	Diatonic	Marine Band ("Blues Harp")
				Diatonic	Tremolo Harmonica, Echo harmonica
				Chromatic	Chromonica, Chromatitica
				Hybrid	Koch Chromatic Marine Band
				Chordal	Chord Harmonica
	+	Lips	Pitch Pipe	Various	Used as tuning note for choirs, etc
		Flute-like	Klui	?	From Thailand: the only free-reed resonated flute
		Trumpet- keyed	Shalmei	Diatonic	Tyrolian Many Belled Trumpets - solo instrument
		Trumpet- keyed	Shalmei	Chords	Tyrolian Many Belled Trumpets - accompaniment
		Buttons	Symphonium	Chromatic	Predecessor of Wheatstone's Concertina
		Lever Action	Toy Instrument	Diatonic	Toy "Clarinet"
		Keyboard	Melodicas	Chromatic	Hohner Melodica
Hand Blown Hand Blown	+/- +/-	Buttons	Concertina	Diatonic	Single-Action German or "Anglo" Concertina
				Various	Single-Action Multi-Row Anglo Concertina
				Chromatic	Double-Action English Concertina
					Double-Action McAnn System Concertina
					Double-Action Triumph/Crane System Concertina
			Bandonéon and Chemnitzer Concertina	Diatonic	Single-Action Bandonéon
				Diatonic	Chemnitzer Concertina
				Chromatic	Double-Action Bandonéon
			Melodeon	Diatonic	Melodeon
			Diatonic Button Accordion	Diatonic	Organetto Abruzzese
				Bi-Diatonic	Cajun
					Irish
					Italian
					Polka
			Chromatic Button Accordion	Chromatic	Russian Bayan
		R. H. Keyboard L. H. Buttonboard	Accordion	Chromatic	Early Single-Action English and French
					Standard Stradella-Bass Piano Accordion (*4)
					Modern Free-Bass Piano Accordion
					Reuther's Uniform Keyboard
		Keyboard/Frets	Melophone	Chromatic	Accordion in the form of a cello/guitar
	+	Buttons	Lap organ	Chromatic	James A. Bazin, U.S.A. 1836 (Early Models)
		Keyboard	Harmonium	Chromatic	Indian Droned Harmonium
		Keyboard	Lap Organ	Chromatic	Bazin, U.S.A. (Later Models)
Foot Blown
	+/-	Keyboard	Peaseley	Chromatic	Aaron Merrill Peaseley U.S.A. 1818 (*5)
	+
		Keyboard	Orgue Expressif	Chromatic	Grenie, Paris 1803
			Physharmonica	Chromatic	Haeckel, Vienna 1818
			Seraphine	Chromatic	Green, London 1831
			HARMONIUM	Chromatic	Debain, Paris 1840
			Vocalion	Chromatic	Farmer, Harrow 1872
		Foot Buttons	Pedal Concertina	Diatonic	Belgian Instrument
	-	Keyboard	Experimental ***	Chromatic	Alexandre, Paris 1835 *** This is the invention of the suction reed organ!!
			AMERICAN ORGAN	Chromatic
			AMERICAN ORGAN	Chromatic	Melodion, US 1835
Mechanically Blown	+	Cogs in Barrel / Punched Cards	Barrel Organ	Diatonic/ Chromatic	Barrel Organ
	+	Cogs in Barrel	Orchestrion	Chromatic	Mälzel's Panharmonicon, 1804
	+/-	Keyboard & Pedalboard	Pedal Reed Organ	Chromatic	Pedal Reed Organ
	+/-	R.H. Keyboard L.H. Buttonboard	Chord Organ	Chromatic	Electric Chord Organ

Naar boven